Ứng dụng AI kết hợp với các thuật toán phân tích không gian trong kiểm tra hồ sơ xây dựng từ mô hình BIM – Hướng đi mới cho đô thị số

Trong nhiều năm qua, việc xin giấy phép xây dựng vẫn là một thủ tục tương đối phức tạp đối với người dân và doanh nghiệp. Một bộ hồ sơ xây dựng thường bao gồm nhiều bản vẽ kỹ thuật, tài liệu thuyết minh và các chỉ tiêu quy hoạch. Cơ quan quản lý phải kiểm tra từng nội dung theo nhiều quy chuẩn, tiêu chuẩn khác nhau. Quá trình này đòi hỏi nhiều thời gian, phụ thuộc lớn vào việc rà soát thủ công của cán bộ chuyên môn.

BIM – Nền tảng số hóa thông tin công trình

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và số lượng dự án xây dựng ngày càng tăng, nhiều quốc gia đang tìm kiếm giải pháp công nghệ để tự động hóa quá trình kiểm tra hồ sơ xây dựng. Một trong những hướng đi nổi bật là kết hợp mô hình BIM với trí tuệ nhân tạo (AI).

BIM, viết tắt của Building Information Modeling, là mô hình thông tin công trình dưới dạng số hóa. Thay vì chỉ thể hiện công trình qua các bản vẽ rời rạc, BIM xây dựng một mô hình 3D chứa đầy đủ thông tin về hình học, vật liệu, cấu kiện và các thông số kỹ thuật. Nhờ đó, toàn bộ công trình được thể hiện như một “bản sao số”, giúp việc kiểm tra và phân tích trở nên thuận lợi hơn.

Trên thế giới, BIM đã được áp dụng rộng rãi trong thiết kế, thi công và quản lý công trình. Một số quốc gia như Singapore, Anh, Hàn Quốc hay Phần Lan đã tiến thêm một bước khi sử dụng mô hình BIM làm dữ liệu đầu vào cho các hệ thống kiểm tra tự động quy chuẩn xây dựng. Khi chủ đầu tư nộp hồ sơ dưới dạng mô hình BIM, hệ thống máy tính có thể tự động phân tích và đối chiếu với các quy định kỹ thuật để phát hiện những điểm chưa phù hợp.

Tại Việt Nam, việc ứng dụng BIM cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Chính phủ đã ban hành lộ trình áp dụng BIM trong hoạt động xây dựng, bắt đầu từ các công trình quy mô lớn và sử dụng vốn nhà nước. Trong những năm tới, BIM được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng dữ liệu quan trọng cho quá trình chuyển đổi số của ngành xây dựng.

Ứng dụng AI trong kiểm tra hồ sơ xây dựng từ mô hình BIM

Khi dữ liệu công trình đã được số hóa bằng BIM, trí tuệ nhân tạo có thể tham gia vào quá trình kiểm tra hồ sơ. AI có khả năng đọc và phân tích cấu trúc của mô hình, nhận diện các thành phần như tường, cửa, cầu thang, hành lang hay hệ thống kỹ thuật. Từ đó, hệ thống có thể so sánh các thông số của công trình với quy định hiện hành.

Ví dụ, hệ thống có thể tự động kiểm tra các chỉ tiêu quy hoạch như mật độ xây dựng, chiều cao công trình, khoảng lùi so với đường. Trong lĩnh vực an toàn, AI có thể đánh giá số lượng và vị trí lối thoát hiểm, chiều rộng hành lang hay khoảng cách giữa các cửa thoát nạn. Với hệ thống phòng cháy chữa cháy, phần mềm có thể rà soát sự bố trí của các thiết bị và đường thoát hiểm theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Lợi ích và tiềm năng cho quản lý đô thị số

Điểm mạnh của AI là khả năng kiểm tra đồng thời nhiều tiêu chí khác nhau. Trong khi việc rà soát thủ công có thể mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, hệ thống tự động có thể phân tích toàn bộ mô hình chỉ trong vài phút. Kết quả kiểm tra được thể hiện rõ ràng, chỉ ra tiêu chí nào đạt và tiêu chí nào cần điều chỉnh.

Việc áp dụng AI trong kiểm tra hồ sơ xây dựng cũng giúp tăng tính minh bạch. Người dân hoặc doanh nghiệp có thể nhận được báo cáo chi tiết về các lỗi kỹ thuật trong hồ sơ của mình. Điều này giúp quá trình chỉnh sửa hồ sơ trở nên rõ ràng và giảm số lần phải bổ sung, hoàn thiện tài liệu.

Đối với cơ quan quản lý, công nghệ này đóng vai trò như một trợ lý kỹ thuật. AI có thể xử lý những bước kiểm tra lặp lại và dựa trên quy tắc, trong khi cán bộ chuyên môn tập trung vào các đánh giá chuyên sâu hơn. Nhờ đó, thời gian giải quyết thủ tục hành chính có thể được rút ngắn đáng kể.

Quá trình kiểm tra hồ sơ xây dựng dựa trên sự hỗ trợ của AI

Một ưu điểm khác của hệ thống kiểm tra tự động là khả năng cập nhật linh hoạt khi quy định pháp lý thay đổi. Thay vì phải đào tạo lại quy trình kiểm tra thủ công, hệ thống chỉ cần cập nhật bộ quy tắc mới, sau đó áp dụng ngay cho các hồ sơ tiếp theo.

Nếu được triển khai rộng rãi, mô hình này có thể thay đổi cách người dân và cơ quan quản lý tương tác trong quá trình cấp phép xây dựng. Người dân nộp mô hình BIM trực tuyến, hệ thống AI thực hiện kiểm tra sơ bộ và trả kết quả ngay lập tức. Sau đó, cơ quan quản lý chỉ cần xem xét và phê duyệt trên cơ sở kết quả phân tích của hệ thống.

Sự kết hợp giữa BIM và AI đang được xem là một bước tiến quan trọng trong quản lý đô thị hiện đại. Khi dữ liệu công trình, dữ liệu quy hoạch và các hệ thống dịch vụ công được kết nối với nhau, quá trình cấp phép xây dựng có thể trở nên nhanh chóng, minh bạch và chính xác hơn.

Hệ thống kiểm tra mô hình BIM tự động bằng AI mà FPT đang triển khai cho khách hàng

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực, việc áp dụng AI để tự động kiểm tra hồ sơ xây dựng từ mô hình BIM được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong các thủ tục liên quan đến xây dựng.

Xem thêm thông tin giải pháp tại

GeoBase