FPT cùng Cisco và Đại học Phenikaa thúc đẩy xây dựng đại học thông minh trong kỷ nguyên AI
Chiều 15/5, Hội thảo “Chuyển đổi số trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo: Giải pháp và nguồn lực” do Trường Công nghệ số liên ngành – Đại học Phenikaa phối hợp cùng FPT và Cisco tổ chức, mang tới nhiều góc nhìn thực tiễn về đại học thông minh, hạ tầng AI, an toàn dữ liệu và hệ sinh thái EdTech trong kỷ nguyên số, theo đúng định hướng Nghị quyết 57-NQ/TW.
Tham dự hội thảo có TS. Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo; GS.TS Lê Trung Thành, Phó Tổng Giám đốc Thường trực, Giám đốc Đại học Phenikaa; TS. Nguyễn Ngọc Ninh, Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa; GS.TS Nguyễn Văn Hiếu, Phó Giám đốc Đại học Phenikaa, Phụ trách Trường Công nghệ số liên ngành Phenikaa; ông Đào Văn Thịnh, Giám đốc Khối Dịch vụ Hạ tầng số FPT IS, Tập đoàn FPT và ông Hồ Hữu Thắng – Giám đốc Công nghệ, CISCO Việt Nam, cùng đội ngũ chuyên gia từ FPT, Cisco và lãnh đạo nhiều khoa, viện, trường thành viên thuộc Đại học Phenikaa.
Các đại biểu, chuyên gia cùng toàn bộ sinh viên tại hội thảo
Khi AI trở thành hạ tầng của giáo dục
Trong kỷ nguyên AI, chuyển đổi số không chỉ là bài toán công nghệ mà còn là thách thức về con người, thể chế và năng lực đổi mới tổ chức. Yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực số liên ngành, vừa thành thạo công nghệ, dữ liệu và AI, vừa am hiểu quản trị, kinh doanh và thực tiễn xã hội, đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Phát biểu khai mạc, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu khẳng định AI không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành “hạ tầng tri thức mới”, tác động trực tiếp đến giảng dạy, nghiên cứu, quản trị và cá nhân hóa đào tạo. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu công cụ AI, mà là thiếu mô hình quản trị AI có khả năng triển khai đồng bộ toàn tổ chức.
GS.TS Nguyễn Văn Hiếu khẳng định AI không còn là công cụ hỗ trợ đơn thuần mà đã trở thành “hạ tầng tri thức mới”
“Các trường cần chuyển từ tư duy ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đại học số thông minh, nơi dữ liệu, nền tảng số, AI và con người vận hành trong một cấu trúc thống nhất”, GS.TS Hiếu nhấn mạnh.
Ông Đào Văn Thịnh – Giám đốc Khối Dịch vụ Hạ tầng số FPT IS, Tập đoàn FPT chia sẻ rằng khoảng cách năng lực giữa các quốc gia trong tương lai sẽ được quyết định bởi chất lượng nguồn nhân lực và năng lực làm chủ công nghệ chiến lược. Trên thực tế, Việt Nam đang nằm trong Top 10 thị trường EdTech tăng trưởng nhanh nhất thế giới và Top 3 khu vực Đông Nam Á – con số này vừa là cơ hội, vừa đặt ra áp lực cho cả hệ thống đào tạo lẫn doanh nghiệp cung cấp giải pháp.
Ông Đào Văn Thịnh – Giám đốc Khối Dịch vụ Hạ tầng số FPT IS, Tập đoàn FPT khẳng định FPT xác định giáo dục là lĩnh vực chiến lược
Từ góc nhìn đó, FPT xác định giáo dục là lĩnh vực chiến lược với hai hướng đầu tư song song: hệ thống đào tạo FPT Edu và hệ sinh thái giải pháp EdTech bao phủ toàn vòng đời hoạt động của một cơ sở đào tạo, từ hoạch định lộ trình chiến lược đến vận hành và cải tiến liên tục. Trong đó có nhiều nền tảng đã sớm tiếp cận mô hình đại học thông minh như VioEdu – nền tảng AI cá nhân hóa học tập cho hàng triệu người dùng; Khaothi.Online – nền tảng khảo thí số phục vụ hàng chục triệu lượt thi trực tuyến; CodeLearn; Meduverse hay Kyta Platform – nền tảng số hóa quy trình vận hành và quản trị tổ chức do đội ngũ kỹ sư Việt Nam nghiên cứu phát triển.
Ở tầng hạ tầng công nghệ, FPT đầu tư mạnh cho năng lực an toàn thông tin với đội ngũ hơn 250 chuyên gia bảo mật cùng trung tâm giám sát vận hành 24/7. Song song với đó là việc làm chủ nhiều công nghệ lõi như AI/ML, IoT, RPA, Blockchain, Cloud và Big Data nhằm xây dựng nền tảng hạ tầng số mở, bảo mật và có khả năng mở rộng linh hoạt cho các mô hình giáo dục quy mô lớn. Theo anh Đào Văn Thịnh, FPT không chỉ cung cấp giải pháp công nghệ mà còn đồng hành cùng các nhà trường từ hoạch định chiến lược, triển khai hệ thống đến vận hành và cải tiến liên tục.
Ông Hồ Hữu Thắng – Giám đốc Công nghệ Cisco Việt Nam chia sẻ về những rào cản khiến nhiều tổ chức giáo dục chưa thể hiện thực hóa tiềm năng AI
Từ góc nhìn Cisco, ông Hồ Hữu Thắng chia sẻ ba giới hạn chính có thể làm chậm tốc độ đổi mới khi bước vào giai đoạn phát triển tiếp theo của AI. Thứ nhất là hạn chế về hạ tầng – liệu chúng ta có đủ năng lực tính toán, năng lực mạng và nguồn điện để vận hành các khối lượng công việc AI hay không. Thứ hai là khoảng trống về niềm tin – làm thế nào để cả người dùng lẫn tổ chức có thể tin tưởng giao dữ liệu và hoạt động vận hành cho AI, thứ ba là khoảng cách dữ liệu – làm thế nào để xử lý và thấu hiểu khối lượng dữ liệu do máy móc tạo ra đang ngày càng gia tăng.
Để giải quyết những thách thức này, Cisco tập trung vào các trụ cột chính: Trung tâm dữ liệu sẵn sàng cho AI (AI-Ready Data Centers) – Hợp nhất hạ tầng mạng, năng lực tính toán, bảo mật và khả năng quan sát/vận hành; Môi trường làm việc sẵn sàng cho tương lai (Future-Proofed Workplaces) – Hiện đại hóa cách doanh nghiệp vận hành và cộng tác trong mọi môi trường làm việc; Khả năng phục hồi số (Digital Resilience) – Chủ động ngăn ngừa và ứng phó với mọi dạng rủi ro đối với hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp
Tinh thần “dùng chung và chia sẻ” là đột phá cốt lõi
Nhiều năm qua, dữ liệu giáo dục Việt Nam tồn tại ở trạng thái phân tán. Mỗi trường vận hành một hệ thống riêng, mỗi cơ sở tự xây dựng học liệu số, tự đầu tư hạ tầng mà không có điểm kết nối chung. Nguồn lực xã hội bị lãng phí, trong khi hệ sinh thái giáo dục số thống nhất vẫn chỉ là mục tiêu xa vời. Với TS. Tô Hồng Nam, hội thảo lần này không chỉ là sự kiện học thuật mà còn là biểu hiện thực tiễn của chủ trương kết nối ba bên: nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp Việt Nam, theo đúng định hướng Nghị quyết 57-NQ/TW.
Tại hội thảo, TS. Tô Hồng Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh tinh thần “dùng chung và chia sẻ” trong triển khai chuyển đổi số giáo dục, theo đúng định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang thúc đẩy phát triển các nền tảng dùng chung, từ cơ sở dữ liệu giáo dục EMIS tới mô hình MOOC dành riêng cho giáo dục đại học Việt Nam theo hướng tương tự Coursera, hướng đến chia sẻ tài nguyên và công nhận tín chỉ lẫn nhau.
Tô Hồng Nam – Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh tinh thần “dùng chung và chia sẻ” trong triển khai chuyển đổi số giáo dục
Thay vì mỗi trường xây dựng trung tâm dữ liệu riêng lẻ tốn kém và không hiệu quả, ông khuyến nghị các trường chuyển dịch sang hạ tầng cloud linh hoạt với các cam kết bảo mật từ nhà cung cấp. Về nhân lực, ông đặc biệt nhấn mạnh xu hướng liên ngành số khi mọi lĩnh vực từ y tế, tài chính đến thương mại và giáo dục đều đang gắn thêm chữ “số” phía sau. “Năng lực số của giảng viên và sinh viên chính là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả chuyển đổi số, không phải bản thân hệ thống công nghệ”, ông Tô Hồng Nam nhấn mạnh.
Từ tư duy quản trị đến hạ tầng và bảo mật
Để làm rõ hơn những vấn đề đặt ra trong phần khai mạc, các chuyên gia đến từ Đại học Phenikaa, FPT và Cisco đã trình bày ba báo cáo chuyên sâu, bao quát toàn diện bức tranh chuyển đổi số giáo dục từ mô hình quản trị, hệ sinh thái công nghệ đến hạ tầng và an toàn thông tin.
Trong báo cáo thứ nhất “Quản trị đại học thông minh: Tiếp cận STEM và dữ liệu trong kỷ nguyên AI” do TS. Nguyễn Duy Hải – Chánh Văn phòng Trường Công nghệ số liên ngành, kiêm Giám đốc Chương trình Đào tạo Hệ thống thông tin quản lý, Đại học Phenikaa trình bày, ông khẳng định STEM không chỉ là một khối ngành. Trong quản trị đại học thông minh, STEM là phương pháp tiếp cận, tức là ứng dụng tư duy Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học dữ liệu vào mọi quyết định quản trị, từ tuyển sinh, đào tạo đến phân bổ nguồn lực, thay vì dựa trên cảm tính.
Nguyễn Duy Hải – khẳng định STEM không chỉ là một khối ngành
Ông chỉ ra rằng phần lớn các trường hiện mới dừng ở mức ứng dụng công nghệ thay vì tái cấu trúc mô hình vận hành dựa trên dữ liệu. Để hiện thực hóa mô hình đại học thông minh, hệ sinh thái nhà trường cần tối ưu hóa năm nhóm chức năng cốt lõi: quản trị học thuật, quản lý trải nghiệm người học, quản trị nguồn lực vận hành, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, và kết nối với cộng đồng doanh nghiệp. Nền tảng cho toàn bộ quá trình đó là chuẩn hóa khoảng 500 quy trình ứng dụng đại học số, song song với việc ban hành hành lang pháp lý quản trị AI trong nhà trường.
Ông cũng đặt ra một bài toán nhân lực mang tính chiến lược: thị trường đang thiếu trầm trọng “Kiến trúc sư vận hành”, những người vừa hiểu công nghệ AI vừa hiểu sâu về giáo dục để kết nối và làm chủ hệ thống đại học số. “AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi dữ liệu được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp trong toàn bộ hệ sinh thái nhà trường”, TS. Hải nhấn mạnh.
Tiếp nối chương trình, bà Hà Thị Hạnh – Chuyên gia tư vấn giải pháp giáo dục FPT IS, Tập đoàn FPT và TS. Nguyễn Thanh Bình – Chuyên gia tư vấn An ninh mạng toàn cầu FPT IS, Tập đoàn FPT kiêm Giảng viên Trường Công nghệ thông tin Đại học Phenikaa trình bày bài báo cáo hai với chủ đề “Hệ sinh thái EdTech & Cybersecurity Made by FPT – Tối ưu hóa quản trị đào tạo và bảo mật”.
Theo Sách trắng Công nghệ Giáo dục Việt Nam, hơn 60% hệ thống giáo dục trong nước đang ứng dụng AI. Con số này phản ánh xu hướng mạnh mẽ, nhưng để AI thực sự thay đổi chất lượng đào tạo, câu hỏi không phải là dùng AI ở đâu mà là dùng như thế nào.
Bà Hà Thị Hạnh – Chuyên gia tư vấn giải pháp giáo dục FPT IS, Tập đoàn FPT chia sẻ về hệ sinh thái EdTech “Made by FPT”
Trình bày về hệ sinh thái EdTech “Made by FPT”, bà Hà Thị Hạnh cho biết khi người học tiếp cận kiến thức trong môi trường mô phỏng game-based, mức độ tập trung có thể tăng gấp bốn lần so với hình thức học truyền thống. Đây chính là lý do FPT đầu tư vào AR/VR không chỉ để tạo trải nghiệm mà còn để giải quyết bài toán chi phí thực hành: một phòng thực hành ảo về bán dẫn có thể được chia sẻ dùng chung giữa nhiều trường, thay thế cho thiết bị vật lý trị giá hàng trăm tỷ đồng mà không phải cơ sở đào tạo nào cũng có thể đầu tư.
Cùng triết lý đó, hệ thống IOC giúp lãnh đạo nhà trường ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực, trong khi Khaothi.Online đang quản lý hơn 50 triệu lượt thi trực tuyến của kỳ thi TSA với quy trình liên thông khép kín từ xác thực CCCD, check-in kiosk tự động đến giám sát và chấm điểm tự động. Cả hệ sinh thái này được thiết kế theo nguyên tắc nhất quán: giúp nhà trường mở rộng quy mô đào tạo mà không cần tăng tương ứng về chi phí và nhân sự. “Với hơn 30 năm đồng hành cùng các tổ chức giáo dục, chúng tôi thiết kế mô hình tổng thể, liên kết để dữ liệu không bị phân mảnh và công nghệ thực sự trở thành đòn bẩy cho người quản lý”, bà Hạnh chia sẻ.
Ở góc độ an toàn thông tin, TS. Nguyễn Thanh Bình dẫn số liệu: 98% trường đại học và 88% trường cao đẳng tại Anh từng bị tấn công mạng trong năm học 2025-2026, chi phí khắc phục trung bình mỗi vụ khoảng 3,8 triệu USD. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở đặc thù của môi trường giáo dục: lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ tích lũy qua nhiều năm, ngân sách và nhân sự bảo mật mỏng, và một môi trường mở với hàng nghìn thiết bị cá nhân kết nối mà nhà trường không kiểm soát trực tiếp.
Nguyễn Thanh Bình – Chuyên gia tư vấn An ninh mạng toàn cầu FPT IS, Tập đoàn FPT kiêm Giảng viên Trường Công nghệ thông tin Đại học Phenikaa
Tại Việt Nam, hệ thống lưu trữ trên 10.000 bản ghi dữ liệu cá nhân được phân loại là hệ thống thông tin cấp độ 3, bắt buộc phải có VPN, tường lửa ứng dụng và hệ thống giám sát log. Khi xảy ra sự cố, nhà trường phải báo cáo cơ quan chức năng trong vòng 72 giờ và có thể đối mặt với mức phạt lên đến 3 tỷ đồng, cùng trách nhiệm bồi thường dân sự hoặc hình sự đối với lãnh đạo. “Các trường cần xây dựng mô hình phòng thủ đa lớp kết hợp tư duy Zero Trust và tích hợp cybersecurity ngay trong kiến trúc vận hành từ đầu, thay vì xử lý bổ sung sau khi đã triển khai”, TS. Bình khuyến nghị.
Trong báo cáo ba với chủ đề “Hạ tầng AI tin cậy cho giáo dục an toàn và kết nối”, nhóm chuyên gia Cisco gồm ông Trịnh Tuấn Anh – Chuyên gia Cloud & AI, Cisco Việt Nam; ông Nguyễn Tuân – Chuyên gia bảo mật, Cisco Việt Nam và ông Chử Kiên Bình – Trưởng nhóm giải pháp Truyền thông cộng tác Cisco Việt Nam, Lào và Campuchia, đã phác họa bức tranh về khoảng cách giữa kỳ vọng và năng lực triển khai AI thực tế.
Ông Trịnh Tuấn Anh – Chuyên gia Cloud & AI đề cử các hướng tiếp cận mô hình AI phù hợp
Bức tranh đó được làm rõ bằng những con số đáng chú ý: IDC dự báo đầu tư hạ tầng AI toàn cầu đạt 200 tỷ USD vào năm 2028, nhưng chỉ 32% tổ chức hiện thực sự sẵn sàng. Chuyên gia Trịnh Tuấn Anh lý giải hạ tầng AI đòi hỏi nhiều yêu cầu phức tạp về việc tích hợp hệ thống mạng kết nối, máy chủ tính toán GPU, hệ thống lưu trữ, điện năng và làm mát. Một hạ tầng trung tâm dữ liệu cho AI có thể yêu cầu hàng nghìn GPU trao đổi dữ liệu liên tục ở tốc độ 400G đến 800G với độ trễ gần bằng không, chỉ một điểm nghẽn nhỏ cũng làm sụt giảm toàn bộ hiệu suất mô hình. Cisco khuyến nghị các trường tiếp cận theo hướng fine-tuning thay vì tự đào tạo mô hình từ đầu, giảm áp lực về chi phí đầu tư hạ tầng nhưng vẫn đáp ứng đủ hiệu năng cho bài toán AI trong giáo dục. Giải pháp Cisco Secure AI Factory có thể giúp các trường đẩy nhanh tốc độ xây dựng hạ tầng cho AI hiệu năng cao và an toàn bảo mật.
Chuyên gia Nguyễn Tuân nhấn mạnh tác nhân AI (Agentic AI) là xu hướng trí tuệ nhân tạo mới nổi từ cuối năm 2025. Khác với Chatbot truyền thống, Agentic AI có khả năng tự ra quyết định và thực thi hành động độc lập, từ đó tạo ra lớp rủi ro mới mang tên “định danh phi con người” cần được kiểm soát chặt chẽ. Để đối phó với thách thức này, Cisco phát triển các giải pháp bảo mật tiên tiến: (1) Hybrid Mesh Firewall bảo vệ ứng dụng và workload AI ngay tại thời điểm chạy, với khả năng phân đoạn linh hoạt, che chắn lỗ hổng và giảm đáng kể khoảng trống vá lỗi; (2) Zero Trust Access áp dụng mô hình chính sách thống nhất để bảo vệ truy cập cho cả con người, thiết bị và AI agents; (3) Agentic SOC sử dụng nền tảng dữ liệu thông minh, kết hợp xử lý dữ liệu ở tốc độ máy móc để phát hiện, điều tra, phản ứng tự động và xác thực sự cố trong môi trường vận hành tốc độ cao.
Ông Nguyễn Tuân – Chuyên gia bảo mật, Cisco Việt Nam khẳng định lớp bảo mật chính là phần quyết định tính bền vững của toàn bộ hệ thống
Chuyên gia Chử Kiên Bình khép lại báo cáo với mô hình phòng học không biên giới, nơi camera AI bám theo giảng viên, hệ thống tự chuyển bài giảng thành văn bản, và Webex Education Connector tích hợp với Canvas, Moodle, Blackboard để hỗ trợ dạy học hybrid liền mạch. Cisco và NVIDIA đã hợp tác từ năm 2015 theo triết lý full-stack cho môi trường giáo dục. “Ngay cả giảng viên không chuyên về công nghệ cũng có thể tạo ra nội dung giáo dục chất lượng cao với bộ công cụ này”, ông Bình cho biết.
Ông Chử Kiên Bình – Trưởng nhóm giải pháp Truyền thông cộng tác Cisco Việt Nam, Lào và Campuchia
Từ giải pháp đến hành động
Đại học thông minh sẽ trông như thế nào trong 5 đến 10 năm tới? Sinh viên cần năng lực cốt lõi nào để không bị thay thế bởi AI? Làm sao để cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và bảo vệ dữ liệu trong môi trường giáo dục mở?
Phiên tọa đàm mở với sự tham gia của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Phenikaa, FPT, Cisco và đông đảo sinh viên
Những câu hỏi thực tiễn đó dẫn dắt phiên tọa đàm mở với sự tham gia của đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, Đại học Phenikaa, FPT, Cisco và đông đảo sinh viên. Điểm chung trong các phản hồi của chuyên gia: năng lực tư duy phản biện với AI, bao gồm khả năng đặt câu hỏi ngược lại và kiểm chứng kết quả AI trả ra, là kỹ năng không thể thiếu của người học trong kỷ nguyên mới.
Một lần nữa, các chuyên gia nhấn mạnh một thông điệp: “Chuyển đổi số giáo dục không còn là xu hướng tương lai mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc ngay trong hiện tại.”
Song song với hội thảo, không gian triển lãm “Co-create the next in education with AI” của FPT cho phép sinh viên trải nghiệm trực tiếp các nền tảng Smart LMS, Kyta Platform, akaVerse, FPT.eLearning, s-Edu và AIViệc. Các khu vực demo AR/VR, trợ lý AI và mô hình lớp học thông minh tạo ra cầu nối thực tiễn giữa doanh nghiệp công nghệ với sinh viên và cơ sở đào tạo về nhu cầu nhân lực trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ.
Khép lại hội thảo, GS.TS Nguyễn Văn Hiếu khẳng định sự kiện không chỉ là diễn đàn trao đổi giải pháp công nghệ, mà còn là cơ hội để sinh viên nhìn thấy rõ hơn những đòi hỏi của thị trường lao động mà họ sẽ gia nhập trong kỷ nguyên AI.
Với hệ sinh thái EdTech toàn diện và kinh nghiệm triển khai được kiểm chứng tại hàng trăm cơ sở giáo dục, FPT nói riêng và các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam nói chung tiếp tục khẳng định vai trò đối tác chiến lược trong hành trình chuyển đổi số giáo dục đại học Việt Nam.
