Lãnh đạo FPT đề xuất triển khai mô hình bản sao số đô thị trong quản lý xây dựng thành phố thông minh
Ngày 15/5, tại Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp cùng Tập đoàn Arup Ventures (Vương quốc Anh) tổ chức Diễn đàn “Đổi mới sáng tạo trong phát triển thành phố thông minh, nhà máy thông minh tại Việt Nam”. Tại sự kiện, ông Trần Tuấn Anh – Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Sản phẩm FPT IS, Tập đoàn FPT mang đến góc nhìn về triển khai mô hình bản sao số đô thị nhằm thúc đẩy phát triển thành phố thông minh.
Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trọng tâm. Phát biểu khai mạc, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia cho biết, quá trình đô thị hóa nhanh cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và tự động hóa đang làm thay đổi căn bản phương thức vận hành của các đô thị cũng như hệ thống sản xuất công nghiệp trên toàn cầu.
Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia. Ảnh: Phương Hà
Theo ông Võ Xuân Hoài, trong bối cảnh đó, phát triển thành phố thông minh và nhà máy thông minh không còn là xu hướng đơn thuần mà đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng sống của người dân. Tại Việt Nam, phát triển đô thị thông minh và nhà máy thông minh đang được thúc đẩy mạnh mẽ. “Bộ Công Thương thúc đẩy các chương trình liên quan đến nhà máy thông minh; Bộ Xây dựng đang triển khai các chương trình về đô thị thông minh, thành phố thông minh. Điều này cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng dựa trên công nghệ và đổi mới sáng tạo”, ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh.
Diễn đàn đã ghi nhận nhiều tham luận chuyên sâu từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước về các giải pháp công nghệ chiến lược phục vụ quá trình chuyển đổi kép giữa số hóa đô thị và thông minh hóa sản xuất công nghiệp. Theo đó, ông Trần Tuấn Anh – Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Sản phẩm FPT IS, Tập đoàn FPT đã trình bày tham luận “Bản sao số đô thị trong quản lý hoạt động xây dựng”, mang đến góc nhìn về vai trò của công nghệ trong giải quyết những thách thức lớn của đô thị hóa hiện đại.
Ông Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch, Giám đốc Sản phẩm FPT IS, Tập đoàn FPT phát biểu tại sự kiện tại diễn đàn. Ảnh: Phương Hà
Theo ông Tuấn Anh, với Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, yêu cầu xây dựng một hệ thống quản trị đô thị thông minh, vận hành trên dữ liệu số và khả năng phân tích thời gian thực đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy dữ liệu quy hoạch còn phân mảnh tại nhiều cơ quan, quy trình xử lý nghiệp vụ phức tạp, thiếu tính liên thông và chưa được tự động hóa đồng bộ. Điều này khiến công tác giám sát quy hoạch, phát hiện sai phạm hay điều phối hạ tầng kỹ thuật chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Từ thực tiễn đó, FPT đề xuất mô hình Bản sao số đô thị (Urban Digital Twin) như một nền tảng chiến lược cho phát triển đô thị thông minh. Không chỉ là mô hình mô phỏng 3D, Urban Digital Twin cho phép số hóa toàn diện hiện trạng đô thị, tích hợp dữ liệu theo thời gian thực và ứng dụng AI để hỗ trợ dự báo, mô phỏng kịch bản và ra quyết định. “Đây sẽ là nền tảng giúp các đô thị chuyển từ quản lý phản ứng sang quản trị chủ động dựa trên dữ liệu”, ông Tuấn Anh nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo FPT, mô hình được xây dựng trên 4 lớp nền tảng gồm: hạ tầng dữ liệu không gian 2D/3D; lớp dữ liệu động từ IoT, cảm biến và camera; lớp phân tích AI/Machine Learning; cùng lớp dịch vụ đô thị thông minh phục vụ giao thông, điện nước, môi trường, cứu hộ và dịch vụ công. Trong đó, dữ liệu “đúng – đủ – sạch – sống”, liên thông với các cơ sở dữ liệu quốc gia là yếu tố cốt lõi để vận hành hiệu quả toàn bộ hệ sinh thái.
Ông Tuấn Anh cũng chia sẻ, FPT hiện đang đồng hành triển khai các dự án thành phố thông minh tại Nhật Bản và Singapore. Tại đây, hệ thống GIS tích hợp dữ liệu bản đồ 2D/3D, ảnh vệ tinh, UAV và dữ liệu hạ tầng kỹ thuật nhằm tạo ra bức tranh toàn cảnh về đô thị theo thời gian thực. Đồng thời, dữ liệu BIM của từng công trình được kết nối để hình thành bản sao số chi tiết cho cả công trình nổi và hạ tầng ngầm, bao gồm thông tin kết cấu, vật liệu, hệ thống kỹ thuật và PCCC. Trên nền tảng đó, AI đóng vai trò như một “trợ lý số”, liên tục phân tích và đối chiếu dữ liệu từ vĩ mô đến vi mô nhằm hỗ trợ mô phỏng, dự báo và tối ưu vận hành đô thị.
Đặc biệt, bài toán quản lý hoạt động xây dựng được xem là một trong những ứng dụng điển hình của Urban Digital Twin. Nếu quy trình truyền thống phụ thuộc vào hồ sơ 2D, rà soát thủ công và mất nhiều tuần xử lý, thì với nền tảng số mới, toàn bộ quy trình có thể được tự động hóa chỉ trong vài phút. Chủ đầu tư có thể nộp trực tiếp mô hình BIM lên hệ thống; AI sẽ tự động bóc tách dữ liệu, kiểm tra va đối chiếu với quy chuẩn pháp lý để đưa ra báo cáo đánh giá trực quan, minh bạch. Giải pháp giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát và hạn chế sai sót cảm tính trong quản lý xây dựng.
Kết luận phần tham luận, ông Trần Tuấn Anh nhấn mạnh phát triển đô thị thông minh không chỉ là câu chuyện công nghệ mà cần sự đồng hành chặt chẽ giữa Nhà nước và doanh nghiệp trong mô hình hợp tác dài hạn. Với kinh nghiệm triển khai các hệ thống công nghệ quy mô lớn cho Chính phủ, bộ ngành và địa phương, cùng định hướng làm chủ các công nghệ chiến lược như AI, Quantum AI, Cyber Security, UA… FPT cam kết tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW, thúc đẩy phát triển đô thị thông minh và xây dựng nền quản trị số hiện đại cho tương lai.
