FPT đồng hành cùng Bộ Tư pháp tại Hội thảo lấy ý kiến đề án xây dựng cơ sở lớn về pháp luật và đề án ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật

Từ 13-16/05, Bộ Tư pháp tổ chức chuỗi hội thảo nhằm lấy ý kiến về đề án “Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật”. Sự kiện do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh chủ trì. Tại Hội thảo, Tập đoàn FPT tham dự với vai trò là đơn vị công nghệ đồng hành, đồng thời đóng góp sáng kiến về giải pháp xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng AI pháp lý.

Nhiều “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để hình thành hệ sinh thái pháp luật số

Hội thảo được tổ chức tại TP. Hà Nội (13/05), TP. Đà Nẵng (15/05) và TP. Hồ Chí Minh (16/05). Tại đây, Bộ Tư pháp tổ chức hội thảo lấy ý kiến về hai đề án: Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Hội thảo thu hút đông đảo đại biểu là các nhà quản lý, các chuyên gia, đại diện viện nghiên cứu, Trường đại học và doanh nghiệp cùng một số địa phương…

Quang cảnh Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, việc phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành trong lĩnh vực tư pháp đang được khẩn trương hoàn thiện để trình Chính phủ và báo cáo Thủ tướng trong năm 2026. Đây được xem là sản phẩm đột phá, hiện thực hóa các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư về cải cách tư pháp và xây dựng thể chế pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tinh phát biểu tại Hội thảo

Thứ trưởng Tịnh cho biết, việc triển khai đề án của Bộ Tư pháp tập trung vào 4 trụ cột chiến lược bao gồm: Hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực thực thi, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trọng tâm là xây dựng hệ thống dữ liệu lớn tích hợp 9 nhóm dữ liệu cốt lõi, không chỉ bao gồm văn bản quy phạm pháp luật mà còn cập nhật thực tiễn công tác thanh tra, kiểm toán và thi hành án, nhằm minh bạch hóa mọi tác vụ nghiệp vụ. Mục tiêu cuối cùng là tinh giản thủ tục hành chính, giảm chi phí cho doanh nghiệp, tạo môi trường pháp lý thông thoáng và bảo vệ quyền lợi công dân.

“Trước thách thức về ngân sách và tốc độ phát triển công nghệ như hiện nay, chúng tôi đề xuất áp dụng các cơ chế linh hoạt như hợp tác công-tư (PPP) và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Việc sớm đưa đề án vào thực tiễn là yêu cầu cấp bách, đáp ứng đòi hỏi không ngừng của tiến trình chuyển đổi số quốc gia”, Thứ trưởng Tịnh nói.

Đại diện Cục Công nghệ Thông tin, Bộ Tư pháp chia sẻ các mục tiêu, phạm vi, nhiệm vụ, giải pháp trong đó nhấn mạnh tới tính khách quan, tính thực thi pháp luật cao, minh bạch và thống nhất các quy định pháp luật hiện hành có liên quan.

Trong buổi tọa đàm tại Hà Nội, Đại tá Nguyễn Thành Vĩnh, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (C12), Bộ Công an đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng vận hành cơ sở dữ liệu lớn và định hướng tích hợp cơ sở dữ liệu pháp luật trong hệ sinh thái dữ liệu quốc gia.

FPT đề xuất mô hình dữ liệu – AI đồng bộ cho ngành tư pháp

Tại chuỗi hội thảo ba miền, các chuyên gia của FPT đã trình bày tham luận với chủ đề “Giải pháp xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn và nền tảng AI pháp lý”, mang đến nhiều góc nhìn thực tiễn từ kinh nghiệm triển khai công nghệ trong lĩnh vực công.

Phân tích về vai trò AI trong lĩnh vực pháp lý, tại Hội thảo TP. Đà Nẵng, ông Phạm Quang Nhật Minh – Giám đốc Trung tâm R&D AI FPT IS, Tập đoàn FPT cho biết: “Trong 3-4 năm gần đây, AI đã đạt được trình độ chuyên gia, với chỉ số IQ lên tới 140 và độ chính xác 89,4% trong các bài kiểm tra trình độ tương đương tiến sĩ (GPQA Diamond)”. Chia sẻ về kinh nghiệm và bài học quốc tế, ông Minh cho biết các nước như Mỹ, Estonia, Singapore… đã ứng dụng AI để giảm đáng kể thời gian nghiên cứu hồ sơ (từ 17-28 giờ xuống còn 3-5,5 giờ) và giảm 70% thời gian soạn thảo văn bản.

Ông Phạm Quang Nhật Minh – Giám đốc Trung tâm R&D AI FPT IS, Tập đoàn FPT phân tích vai trò AI trong lĩnh vực pháp luật

Trong khi đó, tại hội thảo diễn ra ở TP. Hà Nội & TP. Hồ Chí Minh, khi phân tích về dữ liệu pháp luật, ông Trần Văn Khánh, Research Scientist, Trung tâm GenAI, FPT Smart Cloud , Tập đoàn FPT khẳng định cơ sở dữ liệu không đơn thuần đóng vai trò lưu trữ, mà phải trở thành “nguồn sự thật duy nhất” cho toàn bộ hệ sinh thái AI pháp lý. Đại diện FPT nhấn mạnh, bài toán không nằm ở từng khâu riêng lẻ mà ở nhu cầu xây dựng một kiến trúc đồng bộ, nơi cơ sở dữ liệu pháp luật đóng vai trò “nhiên liệu”, còn AI là “động cơ” tạo ra tri thức và giá trị phục vụ người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Đó là lý do mà 02 đề án Bộ Tư pháp đang xây dựng cần được song hành chặt chẽ với nhau.

Ông Trần Văn Khánh, Research Scientist, Trung tâm GenAI, FPT Smart Cloud nhấn mạnh tầm quan trọng của tầm quan trọng của cơ sở dữ liệu pháp luật

Theo đó, chuyên gia FPT đề xuất 05 nguyên tắc trọng tâm. Thứ nhất, lấy con người làm trung tâm, AI là công cụ phục vụ. Thứ hai, An toàn – Bảo mật – Chủ quyền dữ liệu, toàn bộ hạ tầng đặt tại Việt Nam. Thứ ba, Mở có kiểm soát – Chia sẻ có kiểm soát, dữ liệu pháp luật là dữ liệu mở cho công chúng và doanh nghiệp; có cơ chế kiểm soát truy cập… Thứ tư, tính giải trình & giải thích được, mọi đầu ra AI phải có trích dẫn nguồn rõ ràng, có thể truy vết. Thứ năm, thiết kế module hóa với mục đích dễ tích hợp – linh hoạt – mở rộng theo lĩnh vực và theo đối tượng.

Đồng thời xây dựng “Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia” để mô hình hóa các mối quan hệ phức tạp giữa hàng trăm ngàn văn bản, giúp AI có thể suy luận logic, phát hiện mâu thuẫn và truy vết nguồn gốc các điều khoản một cách chính xác. Từ đây, AI sẽ đóng vai trò như một  trợ lý pháp lý số tin cậy cho từng tổ chức, cá nhân, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý trong các giao dịch dân sự và sinh hoạt hằng ngày. Đối với cơ quan nhà nước, AI hỗ trợ soạn thảo, thẩm định, kiểm tra, rà soát, và đánh giá tác động chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của nền hành chính.

Việc triển khai thành công hai đề án sẽ góp phần đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia tiên phong tại khu vực trong xây dựng nền tảng AI pháp lý quốc gia do người Việt làm chủ và phát triển. Với kinh nghiệm được đồng hành cùng Bộ Tư pháp triển khai hệ thống công nghệ trọng yếu như: Cổng Pháp luật quốc gia, Nền tảng số THADS,  Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (CSDLQGPL) (phiên bản mới), Hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL)…. FPT cam kết song hành cùng Chính phủ, Bộ Tư pháp trên lộ trình hoàn thiện xây dựng  đề án, hướng tới kiến tạo nền quản trị pháp luật thông minh.

Khép lại chuỗi hội thảo ba miền, Bộ Tư pháp đã thu nhận được nhiều ý kiến đóng góp đa chiều từ các bộ ngành, chuyên gia, địa phương và doanh nghiệp công nghệ, đây chính là cơ sở quan trọng để Bộ có thể tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hai đề án trước khi trình Chính phủ xem xét trong thời gian tới. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực mới cho quá trình chuyển đổi số quốc gia, việc xây dựng một nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo pháp lý thống nhất không chỉ mang ý nghĩa về mặt công nghệ, mà còn mở ra kỳ vọng hình thành hệ sinh thái pháp luật số hiện đại, minh bạch và dễ tiếp cận hơn cho người dân, doanh nghiệp.