Hành trình hình thành sàn giao dịch tài sản số đầu tiên tại Việt Nam

Ngày 07/08/2025

Việt Nam đang chứng kiến việc chuẩn bị ra mắt sàn giao dịch tài sản số đầu tiên được chính phủ hỗ trợ. Đây không chỉ là một dự án công nghệ đơn thuần mà còn là chiến lược dài hạn nhằm định vị Việt Nam trên bản đồ tài chính toàn cầu. Hãy cùng tìm hiểu hành trình từ ý tưởng đến thực tế của sàn giao dịch tài sản số tiên phong này.

1. HÀNH TRÌNH XÂY DỰNG:

1.1 Khởi Đầu Từ Những Quyết Định Chiến Lược (2021-2023)

Bước đầu tiên trong hành trình này có thể truy nguyên từ Quyết định số 942/QĐ‑TTg, khi Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) thực hiện thí điểm ứng dụng tiền điện tử. Quyết định này không chỉ thể hiện tầm nhìn xa của lãnh đạo quốc gia mà còn đánh dấu bước chuyển từ thái độ thận trọng sang chủ động nghiên cứu và đánh giá các ưu nhược điểm của công nghệ blockchain.

Giai đoạn 2021-2023 được coi là thời kỳ “thăm dò và học hỏi”, khi các cơ quan chức năng bắt đầu hiểu rõ hơn về bản chất của tài sản số và tác động của nó đến nền kinh tế. Việc giao nhiệm vụ cho SBV thực hiện thí điểm cho thấy sự thận trọng nhưng cũng đầy quyết tâm của Việt Nam trong việc tiếp cận công nghệ tài chính mới.

1.2 Giai Đoạn Xây Dựng Khung Pháp Lý (2022)

Năm 2022 đánh dấu một bước tiến quan trọng khi nhiều cơ quan như Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng SBV bắt đầu hợp tác xây dựng khung pháp lý toàn diện. Sự phối hợp này tiếp nối định hướng từ Quyết định 1255/QĐ‑TTg năm 2017, tạo nên một hệ thống pháp lý nhất quán và đồng bộ.

Việc có sự tham gia của nhiều bộ ngành cho thấy tính phức tạp và tầm quan trọng của vấn đề. Mỗi cơ quan đều đóng góp chuyên môn riêng: Bộ Tài chính về quản lý thuế và tài chính, Bộ Tư pháp về khung pháp lý, Bộ Thông tin và Truyền thông về công nghệ, và SBV về chính sách tiền tệ.

1.3 Bước Ngoặt Quyết Định (Tháng 3/2025)

Tháng 3/2025 là thời điểm then chốt khi Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang và các cơ quan chủ trì chính thức đề xuất xây dựng mô hình sandbox – sàn giao dịch tiền điện tử thử nghiệm. Mô hình sandbox này tạo ra các ranh giới pháp lý và môi trường có cấu trúc cho sự đổi mới, giúp các công ty crypto và fintech có được sự rõ ràng thay vì đối diện với sự không chắc chắn.

Phó Bộ trưởng Nguyễn Đức Chi đã thông báo sẽ trình Chính phủ một dự thảo nghị quyết trong tháng 3 để triển khai pilot sàn giao dịch. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một lộ trình cụ thể và rõ ràng cho việc hợp pháp hóa giao dịch tiền số, với sự bảo hộ pháp lý và cam kết minh bạch thị trường.

1.4 Tiến Triển Nhanh Chóng (Cuối tháng 3 – Tháng 4/2025)

Chương trình thí điểm sẽ thực thi các quy định về cấp phép, báo cáo giao dịch và chống rửa tiền để cân bằng giữa đổi mới và ổn định tài chính. Chính phủ đang xúc tiến thông qua nghị quyết cho phép pilot sàn giao dịch tập trung (CEX), với ưu tiên hàng đầu là an toàn, bảo vệ nhà đầu tư và chống rửa tiền.

Việt Nam đang khám phá một chương trình thí điểm có kiểm soát cho các sàn giao dịch tiền số, nhằm tạo ra khung pháp lý, quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư thông qua phương pháp sandbox. Cách tiếp cận này thể hiện sự cân bằng giữa việc khuyến khích đổi mới và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.

1.5 Sự Tham Gia Của Các Công Ty Chứng Khoán Hàng Đầu (Tháng 6/2025)

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là sự tham gia của Techcom Securities (TCBS) vào dự án. TCBS đã đề xuất giao dịch chứng khoán được mã hóa trên sàn tài sản số trong giai đoạn thí điểm. Điều này cho thấy sự kết hợp giữa thị trường chứng khoán truyền thống và công nghệ blockchain, mở ra khả năng tokenization các tài sản tài chính.

Bên cạnh TCBS, SSI Securities Corporation cũng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái blockchain Việt Nam. SSI Digital Ventures đặt mục tiêu trở thành nền tảng đầu tư hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ số và Blockchain của Đông Nam Á với quỹ đầu tư 200 triệu USD. Mục tiêu của SSI Digital Ventures trong năm 2025 là đầu tư vào ít nhất 10 dự án tập trung vào thị trường Việt Nam trong lĩnh vực blockchain và AI, với tổng giá trị giải ngân 10 triệu USD.

SSID đã cam kết hỗ trợ ít nhất mười dự án có trụ sở tại Việt Nam vào năm 2025, phân bổ tối thiểu 10 triệu USD tài trợ, đồng thời giới thiệu khung đồng đầu tư nhắm đến 500 triệu USD vốn phối hợp với các đối tác trong nước và quốc tế.

Sự tham gia của cả TCBS và SSI không chỉ mang lại kinh nghiệm công nghệ mà còn đảm bảo tính khả thi và an toàn của hệ thống, đồng thời tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh trong việc phát triển sàn giao dịch.

1.6 Cột Mốc Pháp Lý Quan Trọng: Luật Công Nghệ Số

Tháng 6/2025 cũng chứng kiến việc Luật Công nghệ số được thông qua với hiệu lực từ 1/1/2026. Đây là lần đầu tiên Việt Nam công nhận “tiền mã hóa” và “tài sản số” về mặt pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động của sàn giao dịch.

Việc có khung pháp lý rõ ràng không chỉ bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư mà còn tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ phát triển sản phẩm và dịch vụ liên quan đến tài sản số.

1.7 Hỗ Trợ Kỹ Thuật Quốc Tế

Với sự hỗ trợ của Bybit, Bộ Tài chính Việt Nam đang tạo ra một hệ thống giao dịch crypto nguyên mẫu. Sự hợp tác với các đối tác quốc tế có kinh nghiệm như Bybit cho thấy Việt Nam không chỉ học hỏi mà còn áp dụng những best practice từ thị trường toàn cầu.

Cách tiếp cận này cho phép giới thiệu tài sản số một cách có kiểm soát, giúp các cơ quan quản lý thu thập dữ liệu và hoàn thiện quy định trước khi triển khai toàn diện. Bằng cách tạo ra môi trường có kiểm soát, các nhà quản lý có thể theo dõi chặt chẽ các giao dịch và xác định rủi ro tiềm ẩn.

THAM KHẢO THÊM CÂU CHUYỆN VỀ SÀN GIAO DỊCH TÀI SẢN SỐ TẠI VIỆT NAM:

2. Những Hiệu Quả Kỳ Vọng Từ Sàn Giao Dịch Tài sản Số Riêng

2.1. Tăng Cường Quản Lý Rủi Ro và Bảo Vệ Nhà Đầu Tư

Sàn giao dịch thí điểm, được hỗ trợ bởi giám sát quy định, sẽ giảm thiểu rủi ro gian lận liên quan đến các vụ lừa đảo, điều đã gây ảnh hưởng đến Việt Nam gần đây. Việc có một sàn giao dịch được giám sát chặt chẽ sẽ tạo ra môi trường an toàn hơn cho nhà đầu tư, giảm thiểu các rủi ro từ các sàn không được cấp phép.

2.2. Đa Dạng Hóa Danh Mục Đầu Tư

Các nhà đầu tư sẽ có thể đa dạng hóa danh mục đầu tư bằng cách thêm tiền mã hóa hoặc tài sản số vào các lựa chọn như cổ phiếu, bất động sản hoặc vàng. Điều này không chỉ mở rong lựa chọn đầu tư mà còn giúp nhà đầu tư phân bổ rủi ro hiệu quả hơn.

2.3. Thúc Đẩy Thu Thuế và Minh Bạch Tài Chính

Với một sàn giao dịch chính thức, Chính phủ có thể theo dõi và đánh thuế các giao dịch một cách hiệu quả, tăng thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, việc có báo cáo giao dịch minh bạch sẽ giúp chống rửa tiền và các hoạt động bất hợp pháp khác.

2.4. Tạo Động Lực Cho Đổi Mới Công Nghệ và Thu Hút Đầu Tư

Sàn giao dịch tiền số sẽ trở thành catalyst cho việc phát triển hệ sinh thái blockchain và fintech tại Việt Nam. Điều này sẽ thu hút đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, tạo ra nhiều cơ hội việc làm chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ tài chính.

Sự tham gia tích cực của các tập đoàn chứng khoán lớn như TCBS và SSI Securities đã cho thấy tiềm năng hút vốn đầu tư lớn. SSI Digital Ventures với quỹ 200 triệu USD và cam kết đầu tư vào ít nhất 10 dự án blockchain-AI trong năm 2025 là minh chứng rõ ràng cho động lực đầu tư mạnh mẽ của thị trường.

2.5. Xây Dựng Hệ Sinh Thái Web3 Đông Nam Á

Trong những năm gần đây, Việt Nam đã định vị mình trong số những quốc gia hàng đầu thế giới về sở hữu và khối lượng giao dịch tài sản số. Việc có một sàn giao dịch chính thức sẽ củng cố vị thế này và thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư quốc tế.

Đặc biệt, với sự kiện GM Vietnam 2025 – Vietnam Blockchain Week được tổ chức tại Hà Nội với hơn 20.000 người tham dự và 200 diễn giả từ nhiều quốc gia, Việt Nam đang khẳng định tham vọng trở thành trung tâm Web3 của Đông Nam Á. SSI Digital đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các startup công nghệ, cơ quan quản lý, ngân hàng, quỹ đầu tư và các nhà lãnh đạo blockchain toàn cầu.

Tham khảo thêm câu chuyện về tài sản số tại Thái Lan tại đây

3. Kết Luận

Hành trình từ ý tưởng đến thực tế của sàn giao dịch tiền số đầu tiên tại Việt Nam là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược và sự quyết tâm của Chính phủ trong việc hiện đại hóa hệ thống tài chính. Với việc kết hợp giữa sự thận trọng trong quản lý rủi ro và sự cởi mở đối với công nghệ mới, Việt Nam đang tạo ra một mô hình độc đáo có thể trở thành điểm tham khảo cho các quốc gia khác trong khu vực.

Thành công của dự án này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam như một quốc gia tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ blockchain và tài sản số. Với nền tảng pháp lý vững chắc và sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, sàn giao dịch tiền số Việt Nam hứa hẹn sẽ trở thành một success story đáng tự hào trong lịch sử phát triển công nghệ tài chính của đất nước.

Cập nhật: Phó Thủ tướng Hồ Đức Phước đã ký ban hành nghị quyết số 05/2005/NQ-CP ngày 9/9/2025 về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Tiến độ triển khai và các hoạt động nổi bật (Tính đến tháng 7-2026)

Sắp vận hành sàn giao dịch nội địa đầu tiên

Tính đến hết tháng 5/2026, Bộ Tài chính đã phê duyệt sơ bộ 5 trên tổng số 7 hồ sơ đăng ký vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam. Theo dự kiến từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), sàn giao dịch tài sản mã hóa chính thống đầu tiên sẽ đi vào hoạt động ngay trong Quý III/2026. [Người quan sát]

Quy định về lưu ký và quyền niêm yết

Đại diện ban quản lý thị trường thuộc UBCKNN lưu ý, quy định mới không bắt buộc nhà đầu tư phải chuyển toàn bộ tài sản từ ví cá nhân lên sàn nội địa. Tuy nhiên, nếu phát sinh hoạt động mua bán, giao dịch bắt buộc phải thực hiện qua các sàn/tổ chức được cấp phép tại Việt Nam để đảm bảo an toàn và nghĩa vụ thuế. Các sàn giao dịch sẽ được tự chủ tương đối trong việc lựa chọn các đồng coin/token để niêm yết dựa trên bộ tiêu chí quản trị rủi ro được phê duyệt. [Dân trí]

Định hướng gắn liền với nền kinh tế thực

Tại Hội nghị “Tài sản mã hóa và tương lai thị trường tài chính số” tổ chức ngày 05/06/2026, Hiệp hội Blockchain Việt Nam (VBA) nhấn mạnh định hướng của Chính phủ trong giai đoạn thí điểm là ưu tiên các mô hình tài sản số gắn liền với tài sản bảo đảm, trái phiếu doanh nghiệp, logistics và thị trường tín chỉ carbon chứ không thuần túy là đầu cơ tiền số. [1, 2]

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Sàn giao dịch tài sản số là gì?

Sàn giao dịch tài sản số (hay sàn giao dịch tài sản mã hóa) là nền tảng được cấp phép chính thức để nhà đầu tư mua, bán tiền mã hóa và các loại tài sản số khác một cách hợp pháp, minh bạch, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước – khác với các sàn quốc tế không phép mà nhà đầu tư Việt Nam từng phải sử dụng.

2. Cơ quan nào cấp phép và quản lý sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam?

Bộ Tài chính là cơ quan tiếp nhận hồ sơ và cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp và Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc xây dựng khung pháp lý và giám sát vận hành thí điểm.

3. Sàn giao dịch tài sản số đầu tiên tại Việt Nam dự kiến vận hành khi nào?

Theo cập nhật mới nhất (tính đến tháng 7/2026), Bộ Tài chính kỳ vọng có thể cấp phép và vận hành thí điểm các sàn giao dịch tài sản số ngay trong quý III/2026, với khoảng 85-90% khung pháp lý cần thiết đã hoàn thiện. Đây là mốc thời gian đã lùi lại so với mục tiêu ban đầu là quý II/2026.

4. Những đơn vị nào đã được duyệt sơ bộ hồ sơ xin cấp phép?

Từ ngày 20/1/2026, Bộ Tài chính chính thức tiếp nhận hồ sơ xin cấp phép. Tính đến giữa năm 2026, 5 hồ sơ đã được duyệt sơ bộ gồm VIXEX, CTCP Tài sản số Việt Nam, TCEX, CAEX và LPEX – lần lượt gắn với các tập đoàn tài chính VIX, Techcombank, VPBank và LPBank.

5. Vì sao Việt Nam cần xây dựng một sàn giao dịch tài sản số chính thức?

Một sàn được cấp phép giúp bảo vệ nhà đầu tư trước rủi ro lừa đảo từ các sàn chui/quốc tế không kiểm soát, tạo cơ chế thu thuế minh bạch, chống rửa tiền, đồng thời thúc đẩy Việt Nam trở thành trung tâm Web3 của Đông Nam Á và thu hút dòng vốn đầu tư công nghệ tài chính.

6. Điều kiện để một tổ chức được cấp phép vận hành sàn là gì?

Theo khung pháp lý đang hoàn thiện, tổ chức xin cấp phép cần có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng, góp bằng đồng Việt Nam, trong đó tối thiểu 65% vốn điều lệ phải do các tổ chức góp vốn (không phải cá nhân). Cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề cho nhân sự vận hành sàn cũng đang được xây dựng song song.

7. Giao dịch tài sản số sẽ chịu mức thuế như thế nào?

Theo khung chính sách được đề xuất, các tổ chức trong nước tham gia thị trường áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông 20%, trong khi nhà đầu tư cá nhân nước ngoài chịu mức thuế ưu đãi 0,1% trên giá trị giao dịch.

8. Cơ sở pháp lý nào đang điều chỉnh tài sản số tại Việt Nam?

Hai văn bản nền tảng là: Luật Công nghệ số (có hiệu lực từ 1/1/2026), lần đầu tiên công nhận về mặt pháp lý khái niệm “tiền mã hóa” và “tài sản số”; và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP (ban hành 9/9/2025) quy định việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Từ đầu năm 2026, các nghị định và thông tư hướng dẫn chi tiết về cấp phép, vốn điều lệ và thuế tiếp tục được hoàn thiện.

Quý doanh nghiệp quan tâm đến giải pháp ứng dụng Blockchain của FPT vui lòng để lại thông tin TẠI ĐÂY để được chuyên gia FPT IS liên hệ tư vấn chi tiết trong thời gian sớm nhất. Sản phẩm akaChain

Bài viết độc quyền bởi Ông Lê Thanh Hải – Chuyên gia Công nghệ số – Data – AI ngành Tài chính Ngân hàng

Chuyên gia trong lĩnh vực Tài chính Ngân hàng với 15 năm kinh nghiệm đầu mối phối hợp của nhiều đối tác lớn như IBM, Oracle, AWS, Microsoft, Fujitsu. Chuyên gia tư vấn về giải pháp Data – AI trong lĩnh vực ngân hàng – tài chính, phát triển các giải pháp nền tảng của ngân hàng tại Nhật Bản và Việt Nam. Ứng dụng xây dựng hệ thống thẻ thanh toán tại ngân hàng SHB

Xem thêm: Khái niệm tài sản số là gì

FPT IS

Đăng ký nhận tin tức mới nhất từ FPT IS