Hướng dẫn sử dụng hệ thống ERP theo từng quy trình nghiệp vụ

Hướng dẫn sử dụng hệ thống ERP theo từng quy trình nghiệp vụ

Với nhiều nhân viên quen làm việc trên Excel, những ngày đầu dùng ERP thường gây bỡ ngỡ: màn hình nhiều chức năng, chứng từ phải đi qua phê duyệt, số liệu không sửa tùy ý được. Thực tế, cách sử dụng hệ thống ERP khá nhất quán: mỗi người chỉ cần nắm chắc quy trình của bộ phận mình. Bài hướng dẫn dưới đây đi theo từng quy trình nghiệp vụ, lấy ví dụ trên SAP S/4HANA, các bước áp dụng được cho phần lớn hệ thống ERP hiện nay.

Tóm lại: Hướng dẫn sử dụng hệ thống ERP gồm 7 bước: đăng nhập, cập nhật danh mục, mua hàng, bán hàng, sản xuất, đóng sổ và xem báo cáo. Người dùng làm việc theo quyền được giao, mỗi chứng từ nhập một lần và tự cập nhật sang các bộ phận liên quan.

1. Trước khi bắt đầu sử dụng ERP cần chuẩn bị gì?

Trước buổi làm việc đầu tiên trên ERP, người dùng nên nắm 3 điều sau để không bị lúng túng.

Hiểu vai trò và quyền của tài khoản

Mỗi tài khoản ERP được gán một hoặc nhiều vai trò, ví dụ kế toán công nợ, thủ kho, nhân viên mua hàng. Vai trò quyết định người dùng thấy những ứng dụng nào, được tạo, sửa, duyệt chứng từ nào. Nếu không thấy chức năng cần dùng, người dùng nên liên hệ key user hoặc quản trị hệ thống để kiểm tra quyền, không mượn tài khoản của người khác.

Nắm 4 khái niệm cơ bản

Khái niệm Ý nghĩa Ví dụ
Dữ liệu danh mục Thông tin dùng chung, ít thay đổi Khách hàng, nhà cung cấp, vật tư, tài khoản kế toán
Chứng từ Giao dịch phát sinh hằng ngày Đơn mua hàng, phiếu nhập kho, hóa đơn bán hàng
Luồng phê duyệt Các cấp phải duyệt trước khi chứng từ có hiệu lực Đơn mua trên một mức giá trị cần giám đốc duyệt
Kỳ kế toán Khoảng thời gian ghi nhận số liệu Tháng, quý, năm; kỳ đã khóa không nhập thêm được

Chuẩn bị thiết bị và trình duyệt

Phần lớn ERP hiện nay, nhất là Cloud ERP, chạy trên trình duyệt web, không cần cài phần mềm. Người dùng chỉ cần đường link đăng nhập, tài khoản được cấp và trình duyệt phiên bản mới. Một số ứng dụng còn dùng được trên điện thoại, máy tính bảng để duyệt chứng từ hoặc kiểm kho.

ERP cung cấp tính năng phân quyền theo từng cấp bậc
ERP cung cấp tính năng phân quyền theo từng cấp bậc

2. Hướng dẫn sử dụng hệ thống ERP qua 7 bước

Cách sử dụng hệ thống ERP đi theo đúng luồng nghiệp vụ của doanh nghiệp:

  1. Đăng nhập và làm quen giao diện: nắm trang chủ, ứng dụng và hộp việc cần duyệt.
  2. Kiểm tra dữ liệu danh mục: đảm bảo khách hàng, nhà cung cấp, vật tư đúng và không trùng.
  3. Mua hàng đến thanh toán: từ đề nghị mua đến trả tiền nhà cung cấp.
  4. Bán hàng đến thu tiền: từ báo giá đến thu tiền khách hàng.
  5. Lập kế hoạch và theo dõi sản xuất: dành cho doanh nghiệp sản xuất.
  6. Hạch toán và đóng sổ cuối kỳ: khóa số liệu từng kỳ.
  7. Xem và xuất báo cáo: theo dõi kết quả theo vai trò.

Bước 1: Đăng nhập và làm quen giao diện như thế nào?

Sau khi đăng nhập, người dùng SAP vào trang chủ SAP Fiori launchpad. Theo tài liệu của SAP, đây là nơi chứa các ứng dụng nghiệp vụ dưới dạng ô (tile), hiển thị theo vai trò của từng người dùng, có thanh tìm kiếm và cho phép tự sắp xếp, nhóm các ô hay dùng.

Những thành phần cần làm quen trong ngày đầu:

  • Ô ứng dụng: mỗi ô là một chức năng, ví dụ “Tạo đơn mua hàng”, “Quản lý tồn kho”. Một số ô hiển thị số liệu trực tiếp như số đơn chờ xử lý.
  • Thanh tìm kiếm: tìm nhanh ứng dụng, chứng từ hoặc mã khách hàng.
  • Hộp việc cần duyệt: nơi người có quyền phê duyệt xem và duyệt chứng từ.
  • Trợ lý AI: một số phiên bản mới có trợ lý AI Joule, cho phép hỏi đáp và tìm ứng dụng bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Doanh nghiệp sử dụng tính năng Workflow để tối ưu hóa công việc
Doanh nghiệp sử dụng tính năng Workflow để tối ưu hóa công việc

Bước 2: Kiểm tra và cập nhật dữ liệu danh mục ra sao?

Dữ liệu danh mục là nền của mọi chứng từ, nên sai từ đây sẽ sai ở tất cả các bước sau. Trước khi tạo chứng từ, người dùng kiểm tra khách hàng, nhà cung cấp, vật tư đã có trên hệ thống chưa bằng cách tìm theo mã số thuế, tên hoặc mã vật tư.

Hai nguyên tắc quan trọng:

  • Không tạo trùng: một khách hàng chỉ có một mã. Tạo mã mới cho khách đã có sẽ làm công nợ bị tách đôi.
  • Đúng người được quyền tạo mới: thường chỉ một nhóm nhỏ được tạo danh mục, người dùng khác gửi yêu cầu để tránh dữ liệu lộn xộn.

Bước 3: Thực hiện quy trình mua hàng đến thanh toán thế nào?

Quy trình mua hàng trên ERP gồm các chứng từ nối tiếp nhau, chứng từ sau được tạo từ chứng từ trước nên không phải nhập lại:

  1. Tạo đề nghị mua: bộ phận có nhu cầu tạo đề nghị, nêu vật tư, số lượng, ngày cần.
  2. Tạo đơn mua hàng: nhân viên mua hàng chuyển đề nghị thành đơn mua, chọn nhà cung cấp và giá.
  3. Phê duyệt đơn mua: đơn đi qua luồng duyệt theo giá trị.
  4. Nhập kho: thủ kho ghi nhận hàng thực nhận dựa trên đơn mua, tồn kho tăng ngay.
  5. Nhận hóa đơn và đối chiếu 3 bên: kế toán đối chiếu đơn mua, phiếu nhập và hóa đơn nhà cung cấp; lệch số lượng hoặc giá sẽ bị chặn lại.
  6. Thanh toán: kế toán lập lệnh chi, công nợ nhà cung cấp tự giảm.

Xem thêm ERP quản lý kho.

Bước 4: Thực hiện quy trình bán hàng đến thu tiền thế nào?

Quy trình bán hàng cũng đi theo chuỗi chứng từ:

  1. Tạo báo giá: nhân viên kinh doanh tạo báo giá cho khách.
  2. Tạo đơn bán hàng: khi khách đồng ý, báo giá chuyển thành đơn bán. Hệ thống kiểm tra tồn kho và hạn mức công nợ; khách vượt hạn mức sẽ cần duyệt thêm.
  3. Xuất kho, giao hàng: kho lấy hàng theo đơn, xác nhận xuất kho, tồn kho giảm và giá vốn được ghi nhận.
  4. Xuất hóa đơn: kế toán lập hóa đơn từ đơn đã giao; hóa đơn điện tử được phát hành qua kết nối với nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử. [Cần FPT IS xác nhận cách tích hợp hóa đơn điện tử trên hệ thống triển khai]
  5. Thu tiền: khi nhận tiền, kế toán ghi nhận thu và cấn trừ công nợ khách hàng.
Doanh nghiệp có thể tận dụng tính năng phân tích của ERP để đưa ra các giải pháp kịp thời.
Doanh nghiệp có thể tận dụng tính năng phân tích của ERP để đưa ra các giải pháp kịp thời.

Bước 5: Lập kế hoạch và theo dõi sản xuất ra sao?

Với doanh nghiệp sản xuất, bộ phận kế hoạch dùng ERP để biến đơn hàng thành lệnh sản xuất:

  1. Chạy hoạch định nhu cầu vật tư (MRP): hệ thống so nhu cầu từ đơn hàng với tồn kho và định mức nguyên vật liệu (BOM), đề xuất cần mua gì, cần sản xuất gì.
  2. Tạo lệnh sản xuất: chuyển đề xuất thành lệnh, phân theo xưởng, chuyền, ca.
  3. Xuất vật tư cho sản xuất: kho xuất nguyên vật liệu theo lệnh.
  4. Ghi nhận thành phẩm: xưởng báo cáo sản lượng, phế phẩm; thành phẩm nhập kho.

Chi phí được tập hợp theo từng lệnh để tính giá thành. Xem thêm: Hệ thống ERP trong sản xuất.

Bước 6: Hạch toán và đóng sổ cuối kỳ như thế nào?

Phần lớn bút toán trên ERP được tự sinh từ nghiệp vụ mua, bán, kho, sản xuất. Việc của kế toán cuối kỳ gồm:

  • Kiểm tra chứng từ còn treo: hóa đơn chưa đối chiếu, phiếu kho chưa hoàn tất.
  • Ghi bút toán điều chỉnh: khấu hao, phân bổ chi phí, trích trước.
  • Chạy tính giá thành và giá vốn (với doanh nghiệp sản xuất).
  • Khóa kỳ: sau khi khóa, không ai nhập thêm chứng từ vào kỳ đó, số liệu báo cáo được giữ nguyên.

Hệ thống kế toán trên ERP cần cấu hình theo chế độ kế toán hiện hành, ví dụ Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ 01/01/2026. Xem thêm ERP kế toán.

Bước 7: Xem và xuất báo cáo ra sao?

Mỗi vai trò có sẵn dashboard và báo cáo riêng: thủ kho xem tồn kho, kế toán xem công nợ, trưởng phòng kinh doanh xem doanh số, ban giám đốc xem kết quả kinh doanh tổng hợp. Người dùng có thể lọc theo thời gian, đơn vị, sản phẩm, rồi xuất ra Excel khi cần gửi đi. Nên dùng báo cáo trực tiếp trên hệ thống thay vì tự tổng hợp lại bằng Excel, để mọi người cùng nhìn một con số.

Huong Dan Su Dung Erp 5 1794467190
Ví dụ dashboard báo cáo theo vai trò trên hệ thống ERP. Lưu ý đây là ảnh minh họa, số liệu không có thật

3. Mỗi vị trí làm gì trên hệ thống ERP?

Bảng dưới đây giúp người dùng tìm nhanh phần việc của mình:

Vị trí Nghiệp vụ thường dùng Báo cáo cần xem
Kế toán Hóa đơn, thu chi, đối chiếu, đóng sổ Công nợ, sổ cái, báo cáo tài chính
Nhân viên mua hàng Đơn mua hàng, theo dõi giao hàng Đơn mua đang mở, đánh giá nhà cung cấp
Thủ kho Nhập kho, xuất kho, kiểm kê Tồn kho, hàng sắp hết, hàng chậm luân chuyển
Nhân viên kinh doanh Báo giá, đơn bán hàng Doanh số, đơn chưa giao, công nợ khách
Kế hoạch sản xuất Chạy MRP, lệnh sản xuất Tiến độ sản xuất, nhu cầu vật tư
Trưởng bộ phận Phê duyệt chứng từ Chi phí, hiệu suất bộ phận
Ban giám đốc Phê duyệt giá trị lớn Dashboard kết quả kinh doanh, dòng tiền

4. Những lỗi thường gặp khi mới dùng ERP là gì?

Phần lớn lỗi trong những tháng đầu đến từ thói quen làm việc cũ. Năm lỗi hay gặp nhất và cách tránh:

Lỗi Hậu quả Cách tránh
Tạo trùng dữ liệu danh mục Công nợ, tồn kho bị tách thành nhiều mã Luôn tìm trước khi tạo; chỉ nhóm được giao mới tạo danh mục
Nhập chứng từ sai kỳ Báo cáo tháng sai, phải điều chỉnh Kiểm tra ngày chứng từ trước khi lưu
Bỏ qua bước phê duyệt Chứng từ không có hiệu lực, quy trình bị kẹt Theo dõi trạng thái chứng từ sau khi gửi duyệt
Vẫn giữ song song file Excel cũ Hai con số khác nhau, mất niềm tin vào hệ thống Chỉ dùng số liệu và báo cáo trên ERP
Sửa chứng từ đã đóng sổ Không sửa được hoặc làm lệch số liệu đã báo cáo Điều chỉnh bằng chứng từ ở kỳ hiện tại

5. Doanh nghiệp cần làm gì để sử dụng hệ thống ERP hiệu quả?

Với người quản lý, cách sử dụng hệ thống ERP hiệu quả không chỉ nằm ở thao tác của từng nhân viên. Để hệ thống chạy đúng, doanh nghiệp cần làm thêm 5 việc:

  1. Chuẩn hóa quy trình và dữ liệu: thống nhất quy ước đặt mã, đặt tên; làm sạch dữ liệu trùng và dữ liệu rác trong file cũ trước khi đưa lên hệ thống.
  2. Phân quyền theo vị trí: mỗi người chỉ xem và thao tác đúng phần việc của mình, ví dụ nhân viên kinh doanh xem dữ liệu khách hàng, kế toán xem báo cáo tài chính.
  3. Khai thác workflow: cấu hình để hệ thống tự chuyển việc và gửi thông báo. Ví dụ đơn bán được duyệt thì kho nhận ngay yêu cầu xuất hàng, không cần gọi điện hay gửi email.
  4. Tích hợp với hệ thống bên ngoài: kết nối ngân hàng, hóa đơn điện tử, CRM, sàn thương mại điện tử để dữ liệu không phải nhập lại.
  5. Theo dõi và điều chỉnh định kỳ: rà soát báo cáo, chứng từ tồn đọng và phản hồi người dùng hằng tháng trong năm đầu, điều chỉnh quy trình hoặc cấu hình khi hoạt động kinh doanh thay đổi.

Lưu ý thêm: hạn chế tùy chỉnh phần mềm khi chưa thật cần thiết, vì mỗi tùy chỉnh đều làm tăng chi phí và khó nâng cấp về sau.

6. Đào tạo và hỗ trợ người dùng sau go-live như thế nào?

Dùng ERP thành thạo là quá trình, không chỉ là vài buổi đào tạo trước go-live. Cách làm hiệu quả thường gồm:

  • Truyền thông lợi ích trước khi đào tạo: giải thích cho nhân viên ERP giúp gì cho công việc hằng ngày của họ, vì họ là người nhập dữ liệu và dùng hệ thống mỗi ngày.
  • Key user ở từng bộ phận: người dùng chủ chốt được đào tạo sâu, là đầu mối hỗ trợ đồng nghiệp hằng ngày.
  • Tài liệu hướng dẫn nội bộ theo vai trò: ngắn, có ảnh màn hình, viết theo đúng quy trình của doanh nghiệp.
  • Kênh hỗ trợ từ đối tác triển khai: xử lý lỗi hệ thống, điều chỉnh cấu hình và đào tạo bổ sung khi có thay đổi.

FPT, đối tác hàng đầu của SAP tại Việt Nam, đồng hành cùng doanh nghiệp cả trước và sau go-live, từ đào tạo key user đến hỗ trợ vận hành. Với hơn 600 chuyên gia ERP và hơn 20 năm kinh nghiệm, FPT đã triển khai ERP cho hơn 300 doanh nghiệp như Nhựa Long Thành, Vinasoy, Ba Huân.

Nếu đang chọn đơn vị triển khai, tham khảo hướng dẫn lựa chọn đối tác triển khai ERP và tìm hiểu thêm vai trò của ERP đối với doanh nghiệp.

hướng dẫn sử dụng hệ thống erp
FPT IS ký kết triển khai giải pháp ERP cho công ty Nhựa Long Thành

FAQ – Thắc mắc của người mới làm quen với ERP

Trong những tuần đầu sử dụng ERP, người dùng mới thường gặp các tình huống sau.

Nhập nhầm chứng từ thì sửa hay hủy như thế nào?

Chứng từ chưa được duyệt hoặc chưa ghi sổ thường sửa trực tiếp được. Chứng từ đã ghi sổ thì không xóa, mà tạo chứng từ đảo hoặc hủy theo chức năng của hệ thống để giữ lại dấu vết. Nếu không chắc, hãy hỏi key user trước khi thao tác.

Có sử dụng ERP trên điện thoại được không?

Có, với phần lớn Cloud ERP hiện nay. Các tác vụ phù hợp trên điện thoại là duyệt chứng từ, xem báo cáo và kiểm kho. Các nghiệp vụ nhập liệu nhiều vẫn nên làm trên máy tính.

Mất bao lâu để một nhân viên mới dùng thành thạo ERP?

Tùy vai trò. Nhân viên chỉ dùng vài nghiệp vụ hằng ngày như nhập kho, tạo đơn hàng thường làm quen nhanh sau khi được đào tạo và có tài liệu hướng dẫn. Vai trò kế toán tổng hợp, kế hoạch sản xuất cần lâu hơn vì liên quan nhiều nghiệp vụ.

Quên mật khẩu hoặc bị khóa tài khoản thì xử lý thế nào?

Người dùng dùng chức năng đặt lại mật khẩu nếu hệ thống có, hoặc liên hệ quản trị hệ thống của doanh nghiệp để mở khóa. Không dùng chung tài khoản với đồng nghiệp, vì mọi thao tác trên ERP đều được ghi lại theo tài khoản.

Kết luận

Hướng dẫn sử dụng hệ thống ERP thực chất là hướng dẫn đi đúng quy trình: dữ liệu danh mục sạch, chứng từ nối tiếp nhau từ mua hàng, bán hàng, sản xuất đến kế toán, và mọi người cùng dùng báo cáo trên hệ thống. Mỗi bộ phận chỉ cần nắm chắc phần việc của mình, phần còn lại hệ thống tự kết nối.

Quý doanh nghiệp muốn trải nghiệm thực tế hệ thống ERP, vui lòng để lại thông tin tại đây để đăng ký demo SAP GROW Fast. Đội ngũ chuyên gia của FPT sẽ sớm liên hệ và hướng dẫn chi tiết theo quy trình của doanh nghiệp.

Chia sẻ:
Img Contact

Đăng ký nhận tin tức mới nhất từ FPT IS

    Tôi đồng ý chia sẻ thông tin và đồng ý với Chính sách bảo mật dữ liệu cá nhân
    Bot Avatar